Figuurlijk slechten van muren en drempels

Het Ruud de Moor Centrum, onderdeel van de Open
Universiteit, is een kennis- en expertisecentrum voor de onderwijssector. Het
helpt scholen bij het professionaliseren van hun leraren. Het RdMC wil vooral
dé verbindingsexpert zijn van leraren in alle sectoren van het onderwijs. Zij
verbindt lerende leraren met elkaar, met bestuurders, met kennis en praktische
voorzieningen. Het motto van het RdMC luidt dan ook: get connected! Verbinden,
een term die tegenwoordig een heel andere lading heeft dan twintig jaar
geleden. Met de toename van technische mogelijkheden vervagen grenzen en
afstanden. “Er zijn talloze manieren om met elkaar in contact te komen”; aldus
Jos Kusters, directeur van het RdMC. “Als we dat als organisatie bij anderen
stimuleren, moeten we het zelf ook ondervinden. Letterlijk!”

Ontmoeten en kennis delen

De medewerkers van het RdMC zijn veel op pad, het land in.
De projecten die ze doen zijn heel individueel en gericht op scholen. Daardoor
weten de eigen collega’s te weinig van elkaar wat ze doen. Kusters: “We maken
allerlei rapportages en publicaties en we hebben studiedagen. Maar écht kennis
delen, leren van elkaar, dat is minimaal. Dat neem ik mijn mensen niet kwalijk,
dat heeft alles te maken met de omstandigheden. Er waren te weinig
mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. Daar was onze organisatie niet op
ingericht.”Dat gaat nu veranderen. Sinds kort heeft het RdMC haar
intrek genomen in een geheel gerenoveerd gebouw. De noodzakelijke renovatie
werd aangegrepen om de werkomgeving compleet anders in te richten. Kusters: “We
wilden een inspirerende werkplaats, waar mensen worden aangemoedigd om elkaar
op te zoeken en met elkaar kennis te delen. Het is een heel open omgeving
geworden, die uitnodigt om snel even met iemand mee te kijken of een praatje te
maken.”

 Het verrijkte werken

De medewerkers van het RdMC zitten nu weliswaar niet meer
achter muren en deuren; “Maar dat is nog maar de eerste stap in, wat wij
noemen, het ‘verrijkte werken’”, aldus Kusters. “Ik ben ervan overtuigd dat
zo’n open omgeving als vliegwiel fungeert voor een andere communicatiecultuur.
Maar de term cultuur zegt het al, dat gaat stapje voor stapje. Natuurlijk helpt
het als je elkaar hier op gezette tijden ontmoet. Toch is er ook een andere
mindset nodig, de bereidheid om ook figuurlijk muren en drempels te slechten en
elkaar met kennis te verrijken. Het succes van het verrijkte werken, wordt niet
bepaald door een nieuwe werkomgeving en ICT middelen, maar door de manier
waarop die middelen worden gebruikt en mensen met elkaar omgaan.”

Jacinto Holten van Hipp Projectmanagement Bouw en Inrichting
heeft het RdMC daar bij geholpen. Kusters: “Het lijkt voor de hand liggend om
een kantoortuin en flexplekken te bouwen. Maar Jacinto heeft ons gepusht om
eerst ons werk heel goed in kaart te brengen. Dat heeft een schat aan gegevens
opgeleverd waarmee we een omgeving konden creëren die dat werk optimaal
ondersteunt. Die omgeving bestaat niet alleen uit de inrichting van het gebouw
maar ook uit faciliteiten, systemen en afspraken over gedrag. Dat gaat over
heel praktische zaken als clean desk, papierarm werken en digitaal archiveren.
Maar ook verdergaande zaken als agendabeheer of thuiswerken. Daar hebben we
goed over nagedacht en regels voor opgesteld in een zogenoemde Code of conduct,
een gedragscode.

Daarmee raakten we vanzelf weer de cultuur van ons bedrijf.
Als je het over gedrag hebt, dan heb je het over zaken als bereikbaar zijn,
vindbaar en beschikbaar zijn en ook sturen op afstand, elkaar vertrouwen en
elkaar aanspreken op resultaten. Wij willen dat medewerkers zich vrij voelen om
te werken. Dat betekent dat niet aanwezigheid voorop staat, maar
bereikbaarheid. Onze manier van werken staat of valt met de eigen verantwoordelijkheid
die medewerkers ervaren om resultaten te bereiken en bereikbaar te zijn voor
collega’s. Dat is een instelling die minstens zo belangrijk is als inhoudelijke
expertise. We hopen dat onze mensen zo ook de ruimte ervaren om creatief te
zijn, om buiten de gebaande paden te gaan. Niet op eigen houtje, maar samen, om
elkaar als team met nieuwe kennis en ervaringen te verrijken. Dat is de
grootste verandering.”

De oude omgeving
van het RdMC was een kille gangenstructuur met veel leegstand, niet inspirerend
en grijs. Ontmoeten kon alleen in een vergaderkamer of op de werkplek, waardoor
collega’s gestoord werden in hun werk.

Sinds 1 september
is het RdMC gehuisvest in een omgeving die het werk beter ondersteund. Die
open, transparant en van een menselijke schaal is. Rust en dynamiek zijn goed
van elkaar gescheiden en de omgeving ondersteund de verschillende activiteiten.
Er is ruimte voor ontmoeten, er is ruimte voor ontspannen, er is ruimte voor
formeel maar zeker ook informeel overleg. En er is ruimte voor zowel
individueel als samenwerken. Printers zijn als stoorzenders opgeborgen in hun
eigen ruimte.